Het vak van dienstbode

2015-12-02_130218

Isaac Israels. foto: http://www.kennislink.nl

 

Een dagmeisje, een dienstmeisje voor dag en nacht, een was- of werkvrouw in dienst hebben was begin 20e eeuw heel gebruikelijk bij de gegoede burgerij, adel en rijke boeren. Deze meisjes waren doorgaans afkomstig uit eenvoudige en dikwijls grote (land)arbeidersgezinnen, en gingen al heel jong ‘in betrekking’, dikwijls al op 12 à 14 jarige leeftijd. De dikwijls grote gezinnen woonden in kleine huisjes en moesten leven van een gering inkomen. Iedere extra gulden die ingebracht kon worden door de kinderen was meer dan welkom, en doorleren na de lagere school was er beslist niet bij. De meisjes leerden het vak van dienstbode ‘in de praktijk’ bij hun mevrouw,

Dienstboden maakten hele lange dagen en moesten keihard werken voor een klein loon. Zij hadden niets te vertellen en moesten  onderdanig zijn, en precies doen wat hun werd opgedragen. Een grote mond of werkweigering werd bestraft met ontslag op staande voet en slechte referenties met als consequentie geen inkomen en ook geen werk bij een andere familie. Hoewel overal keihard moest worden gewerkt, maakte het wel verschil of er ‘gediend’ werd bij een rijke boer op het platteland of bij een rijke gegoede burgerfamilie in het dorp of de grote stad.  Bij de boeren moesten de dienstmeisjes behalve schoonmaken, wassen, schrobben en koken ook koeien melken (met de hand) en tuinonderhoud. Bij de burgerfamilies werden alleen huishoudelijke werkzaamheden verricht, en moesten ook dikwijls de kinderen verzorgd worden. Meestal aten en sliepen de dienstmeisjes apart in de meidenkamer of in de stal, maar in sommige gezinnen aten de meisjes wel samen aan een tafel met de familie en werden ze ook goed behandeld. Of een dienstmeisje goed of slecht werd behandeld,  viel en stond met de mentaliteit van haar ‘mevrouw ‘ en de familie. Er waren goede en slechte werkgevers, en de ervaringen van het huispersoneel waren heel verschillend.
De dienstmeisjes moesten 6 dagen per week werken, en waren alleen een dagdeel op zondag vrij, en de ‘vakantie’ was slechts een weekje of helemaal niet in de 19e eeuw. De dienstmeisjes werden per jaar ‘besteed’ en de contracten liepen van mei tot mei.

Getagged , , , , , ,

6 thoughts on “Het vak van dienstbode

  1. Femmy Fijten schreef:

    En vaak dus op 12 jarige leeftijd hun familie achterlaten. Gelukkig gebeurt dit in Nederland niet meer, maar ik hoor soms verhalen over Indonesische meisjes in Golfstaten…. brrrrr…

  2. irmapuschnigg schreef:

    Iets voor de jeugd van tegenwoordig, die al mekkert als ze hun ja met moet opruimen. Hoppa, de zweep erover. ☺

  3. irmapuschnigg schreef:

    Ja mer moet zijn kamer uiteraard

  4. frank van der vlugt schreef:

    Na WOI kwamen er ook dienstmeisjes uit het verslagen Duitsland en Oostenrijk naar NL.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s