Wat Kerstmis en de Saturnaliën met elkaar te maken hebben

Wat is toch de reden dat we Kerst op 25 december vieren? In ieder geval niet omdat het de geboortedatum van Jezus is. De twee evangelisten, Lucas en Matteüs, die van de geboorte melding maakten,hebben nooit een precieze datum gegeven.
Aan het begin van de Christelijke jaartelling stelden de kerkvaders de geboortedatum met de natte vinger vast. Een dag in het voorjaar leek hen wel, ‘omdat het begin van alles in dat seizoen ligt en omdat de dood van Christus in de lente valt en men graag het aantal jaren dat Jezus geleefd heeft op een mooi cijfer wilde afronden, ‘aldus Martyne Perrot in zijn boek Ethnologie de Noël
Maar al spoedig krijgt de winter de voorkeur. In de tweede eeuw werd de geboorte van Christus gevierd op 6 of 10 januari.
Maar in het jaar 330 ten tijde van de regering van keizer Constantijn wordt de geboortedatum vastgesteld op 25 december. Een buitengewoon strategische datum, omdat aan het begin van de vierde eeuw er nogal wat heidense goden in Rome vereerd werden: de Oosterse Zonnegod en de Perzische god van het Licht bijvoorbeeld. In die tijd gingen Christelijke en Heidense riten vredig samen, zij vermengden zich zelfs.
Door de gelovigen nu op te roepen de geboorte van Christus op hetzelfde moment te vieren als de erediensten voor het Licht en de Zon gaf de Roomse kerk aan de Heidense feesten een Christelijke tintje. De Saturnaliën, die zo rondom 25 december plaatsvonden en 7 dagen duurden, vielen daar dan mooi in.
Vanaf de Oudheid tot aan de Middeleeuwen hadden de decemberfeesten ongeveer hetzelfde karakter. Eerst werden de gebouwen met groen versierd, toen kwamen de kinderen, die verkleed de straat op gingen en de mensen geluk wensten voor snoep en fruit. Tenslotte was er de verbroedering tussen arm en rijk, meesters en knechten. En altijd werd het feest uitbundig gevierd, in carnavaleske uitspattingen.
Pas in de 19e eeuw kreeg het feest zijn huidige vorm met de Kerstman, de dennenboom en de mooi verpakte cadeautjes.

Vrij uit Le Monde van 19 december 2015

Getagged , , , , , , ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s