Aardappeleters

foto: de planteneter.nl

foto: de planteneter.nl

De voeding van de Nederlandse arbeider in de 19e eeuw was zeer karig. De Bosch Kemper noemde haar ‘zeer armoedig’, al voegt hij er de bijzonder geruststellende mededeling bij, dat sterven van de honger zeer zelden voorkomt. Onder de voedingsmiddelen nam de aardappel onbetwist de eerste plaats in gedurende dit gehele tijdperk. Ze werden gewoonlijk met wat azijn en mosterd naar binnen gewerkt in grote hoeveelheden, ook reeds door jonge kinderen, die daardoor veelal klierachtig werden en harde opgezette buiken kregen. Alleen op bijzondere dagen werden de aardappelen met wat olie of vet gesmeerd. Brood werd niet in grote hoeveelheden gebruikt. Tarwebrood kwam in ’t geheel niet in aanmerking, daar de prijs van de accijns te hoog was; de werkman at dus roggebrood (waarop een accijns van 60 cent per 100 pond rustte.)

Vlees was voor verreweg de meeste arbeiders een luxeartikel, dat zij nooit op tafel kwam. Gedurende de eerste helft van de 19e eeuw nam zelfs het vleesverbruik per hoofd van de bevolking af. De afschaffing van de accijns op schapen- en varkensvleesch in 1852 bracht ook enige verlichting; maar het vleesverbruik onder de lagere klassen bleef gering, zodat in 1861 de Gedeputeerde Staten van Friesland zich gelukkig achtten te kunnen wijzen op de vermeerderden invoer van smeer (afval van vlees), dat zo geschikt was om ’t gemis aan vlees te compenseren. Dat vis een geschikt vervangingsmiddel van vlees kon zijn, kwam bij de meeste arbeiders niet op; het was voor velen trouwens te duur, zodat als enig voedsel naast den aardappel dikwijls een goedkoope meelpap in aanmerking kwam.

Naar: L.J Brugmans, De arbeidende klasse in Nederland in de 19e eeuw

Getagged , , , , , , ,

One thought on “Aardappeleters

  1. Jan Vlaanderen schreef:

    Kom daar nu eens om!!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.