Standen en klassen in Nederland in de negentiende eeuw

foto:www.kennislink.nl

foto:www.kennislink.nl

Uit:Bijdragen en Mededelingen van het Historisch Genootschap.

De Nederlandse maatschappij in de eerste helft van de 19e eeuw was een standenmaatschappij. Zij bestond uit twee standen. Daar was de brede onderlaag van de grote massa, die werd aangeduid als ‘het volk’ of als ‘de armen’; deze groep omvatte niet enkel degenen, die niet in hun eigen levensonderhoud konden voorzien en dus armlastig waren, maar evenzeer de valide arbeiders in loondienst.1)Het loonniveau was zo laag, dat het werkende volk op de rand van het bestaansminimum leefde en dientengevolge in even ‘armoedige’ omstandigheden verkeerde als zij, die door bedeling of bedelarij werden onderhouden. Vandaar, dat het bestaan van een arbeidende klasse tot het midden van de eeuw niet werd onderkend. Men kende als sociaal vraagstuk niet het arbeidersvraagstuk met zijn aspecten van arbeidsduur, vrouwen- en kinderarbeid, veiligheid en gezondheid in werkplaatsen of fabrieken; men kende alleen het vraagstuk van de armoede of, zoals men het toentertijd gaarne noemde, het pauperisme. Men beschouwde, anders gezegd, de loonarbeider slechts als consument, niet als producent. 2) Sociaal besef ontbrak geenszins; de overstelpende litteratuur over het pauperisme deed S. Vissering in 1852 verklaren, dat de armoede een rijke materie was. 3) Maar het bleef beperkt en eenzijdig.

Tegenover de omvangrijke groep van de armen stond die van de heren en dames, die behoorden tot den ‘gegoeden’, ‘deftigen’, ‘aanzienlijken’, ‘fatsoenlijken’ stand.

1)Hogendorp onderscheidde in 1800 twee soorten armen: valide arbeiders en zij, die niet tot arbeiden in staat waren. Zie L.G.J. Verberne, Het sociale en economische motief in den Bataafschen tijd (1947), blz. 12.

2)I.J. Brugmans, De arbeidende klasse in Nederland in de 19e eeuw4 (1959), blz. 194.

3)De Gids 1852, II, blz. 318.

Getagged , , , , , , , ,

2 thoughts on “Standen en klassen in Nederland in de negentiende eeuw

  1. Jan Vlaanderen schreef:

    Kom daar nu eens om!

  2. Annemarie Enters schreef:

    Ja, er is heel veel anders, waar je wieg stond bepaalde je leven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s