Tagarchief: rachitis

Kinderarbeid in de 19e eeuw in Nederland

foto:www.literatuurplein.nl

foto:www.literatuurplein.nl

Kaatje, het dochterje van de protagonist in mijn verhaal moet op haar vijfde jaar gaan werken in de Weverijen van Van Doorn. Zij moest gesponnen draden op spoelen winden. Het werk was eentonig, zwaar en ongezond. ’s Zomers werkte zij van vijf uur ’s morgens tot negen uur ’s avonds. Ze verdiende 20 tot 30 eurocent per week.
Door gebrek aan zonlicht bleef ze klein van stuk, had ze o-benen en liep ze krom. Niet alleen zij maar ook Frans, de antagonist in het verhaal lijdt aan deze verschijnselen.

De aandoening wordt rachitis genoemd ook wel Engelse Ziekte, een botaandoening die ontstaat door een tekort aan vitamine D en calcium. De ziekte komt speciaal voor bij kinderen in de prille jeugd. Voldoende blootstelling aan zonlicht kan rachitis helpen voorkomen door aanmaak van vitamine D in de huid.

De benaming ‘Engelse ziekte’ is ontleend aan het gegeven dat de ziekte in de achttiende en negentiende eeuw veelvuldig voorkwam in de ge├»ndustrialiseerde wijken van Londen. Deze wijken werden volgebouwd met hoge huurkazernes. De straten waren nagenoeg onbereikbaar voor het zonlicht, maar dit was niet het enige. Vele kinderen moesten werken van drie uur ’s morgens tot zeven uur ’s avonds en zagen nooit licht. Het lichaam heeft zonlicht nodig om vitamine D aan te maken. Dit is een vitamine die ons lichaam zelf aan kan maken. Vitamine D is onder meer nodig voor de botgroei. Bij veel kinderen groeiden door het gebrek aan zonlicht de benen krom. Door de kromme benen liepen de getroffen kinderen moeilijk. Aangezien rachitis voor het eerst in de Engelse grote steden werd waargenomen en vandaaruit in de medische vakbladen werd gepubliceerd, heeft het in de volksmond de naam ‘Engelse ziekte’ gekregen. (uit:https://nl.wikipedia.org/wiki/Rachitis)

In Oost-Groningen is een daarvan afgeleide uitdrukking ‘Engelse benen’. Als iemand onhandig loopt of strompelt, kan diegene te horen krijgen: “Ga toch weg met je Engelse benen!”.

Getagged , , , , , , ,

Zonlichtbelasting

Afschaffing v d zonlichtbelasting in Engeland

Afschaffing v d zonlichtbelasting in Engeland

In diverse landen in Europa, ook in Nederland, werd in de afgelopen eeuwen belasting geheven op uiterlijke kenmerken van welvaart, zoals op het biljart in huis of op het aantal lakeien en bedienden dat er rondliepen. Het was toen niet altijd makkelijk iemands inkomen te controleren, maar een biljart maakte in die tijd direct duidelijk dat het geld binnenstroomde. Hetzelfde voor het personeel dat in dienst was, allemaal uiterlijke tekenen van rijkdom, die het gemakkelijk maakten er belasting op te heffen.
De Franse minister van Financi├źn, Dominique Ramel (1760-1829), bedacht een belasting op het aantal ramen en deuren van een woning, een voorloper van de onroerendzaakbelasting. Hij liet zich inspireren door Julius Cesar die het ostiarium (een soort poortgeld) instelde op de grootte van deuren en het aantal pilaren aan de voorgevel.
In Engeland werd al sinds het einde van de 17e eeuw belasting op ramen geheven.Vooral kruisramen werden zwaar belast, zij telden namelijk voor vier. Toen Londen die belasting verhoogde timmerden de bewoners hun ramen dicht. Rachitis, een botaandoening ook wel de ‘Engelse ziekte’ genoemd, vooral bij kinderen, was het gevolg. Rachitis is een ziekte die ontstaat bij gebrek aan vitamine D en calcium. Zonlicht kan rachitis helpen voorkomen.
Toen ons land bevrijd was van de Fransen stelde de nieuwe regering ‘schoorsteenbelasting’ in. De keizerlijke inspecteur die ramen en deuren telde werd vervangen door een koninklijk agent die schoorstenen ging tellen. Om aan die belasting te ontkomen haalden velen de schoorsteen weg, dat had weer tot gevolg dat er minder werd gestookt dwz minder hout werd gebruikt en het bos werd gespaard.
Dat sloot weer mooi aan bij de Romantische stroming in dat tijdperk (19e, begin 20e eeuw) die milieubescherming hoog in het vaandel droeg. ‘Zo hep ieder nadeel zijn voordeel‘.

Getagged , , ,