Tagarchief: Tweede Wereldoorlog

‘Mijn vader heeft in het jappenkamp gezeten…’

jappenkamp1

Foto:nl.clipart.com

‘Mijn vader heeft in een jappenkamp gezeten en toch mag ik geen feest meer geven.’

Het gladde gezichtje van de Chinese man voor me  kreukelt ineen als een papieren hoedje in de regen.

‘Ik ben bij de politie geweest en zij zeggen dat het wel mag.’

De man vertegenwoordigt een Christelijk Indische geloofsgemeenschap die vrijwel wekelijk een bijeenkomst houdt met luid gezang en muziek aangestuwd door een geavanceerde geluidsinstallatie. De muren van de zaal waar het samenzijn wordt gehouden zijn neergezet in de jaren zestig van de 20e eeuw en niet bestand tegen zoveel kabaal.

De man komt vlakbij me staan,  zijn bovenlijf buigt, zijn benen vouwen zich, zijn gezichtje rimpelt alsof de wind eroverheen trekt, de donkere ogen spuwen vuur en knijpen samen, zijn arm komt omhoog.

Ik wijk, hij trekt zijn arm terug.

‘En jij, jij klaagt! Ik woon hier al vijftien jaar dus mag ik feestjes geven.’

Ik klaag, dat is correct.  Ik woon vlak naast de zaal en ik ben van mening dat vijftien jaar ergens wonen en een vader in een jappenkamp geen redenen zijn om de regels van het Huishoudelijk Reglement te overtreden waarin specifiek staat dat bewoners rekening moeten houden met medebewoners en geen overlast mogen veroorzaken. Bovendien heeft mijn tante ook in een jappenkamp gezeten. Zij is er gestorven. Ik ben naar haar genoemd, maar ik houd me in, wil de zaak niet op de spits drijven.

‘Niet als er te harde muziek en te veel herrie wordt gemaakt,’ antwoord ik, ‘ik heb ook rechten als bewoner.’

‘Er is geen harde muziek, ik ben bij de politie geweest en….’

Wat hij verder brabbelt wordt onverstaanbaar.

‘Jij klaagt en klaagt altijd. Wij zijn een christelijke partij en komen bij elkaar. Mijn vader heeft in een jappenkamp gezeten en daarom…’

‘Het is afgelopen met uw feestjes, u bent voldoende gewaarschuwd.’

De benen vouwen, het bovenlijf buigt, het gezichtje nadert mijn buik  alsof hij wil kopstoten, de zwarte ogen spatten vonken, zijn hand komt omhoog en suist langs mijn gezicht.

Dan deinst hij achteruit en pruttelt:

‘En toch en toch en toch, mijn vader zat in een jappenkamp en van de politie mag het.’

Getagged , , , , , , , , , ,

Een Russisch Ereveld

russische erebegraafpl

Afgelopen weekend was ik in Amersfoort/Leusden. Daar waar mijn jeugd ligt. Je komt dan terug in regionen die allerlei herinneringen oproepen. De Russische begraafplaats bijvoorbeeld.

Naast de begraafplaats Rusthof bevindt zich de Russische begraafplaats. Wij,  liepen daar vroeger met mijn vader  die mijn zusje en mij die vrolijk snaterden, maande stil te zijn en met respect de begraafplaats te naderen.

Mijn moeder wist nog van de aankomst van de Russen op het station in Amersfoort. Ze zag ze het stationsgebouw uitkomen: haveloos en op blote voeten.

Hieronder een verslag:

In september 1941 kwamen op de vee-losplaats bij station Amersfoort 101 krijgsgevangenen aan uit Centraal-Azië, vermoedelijk hoofdzakelijk uit Oezbekistan. Ze waren gevangen genomen aan het Oostfront, niet lang na de Duitse inval in de Sovjet-Unie. De soldaten waren in lompen gehuld en na een lange treinreis oogden ze desolaat, vies en hongerig. De Duitsers beschouwden deze Aziatische bolsjewisten als Untermenschen en hebben hen als zodanig behandeld. De Amersfoortse bevolking toonde vooral medelijden.

Ook tijdens hun verblijf in Kamp Amersfoort werden de Russen, zoals ze werden genoemd, beestachtig behandeld. Binnen een halfjaar overleden 24 van hen aan honger, ziekte en mishandeling. De kamparts plaatste twee van hun schedels als curiosa in zijn werkkamer.

Op 9 april 1942 werden de overgebleven 77 gefusilleerd. Het zou de op één na grootste massa-executie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog blijken te zijn. Op de plaats van de executie is een monument opgericht, waar de Stichting Russisch Ereveld sinds 2012 jaarlijks een herdenking houdt.Na de oorlog werden hun stoffelijke overschotten herbegraven op Rusthof. Langzaamaan raakten ze daar in de vergetelheid. Hun namen zijn nooit bekend geworden.

Journalist Remco Reiding woonde in de buurt van de begraafplaats en verbaasde zich erover dat er nooit nabestaanden langskwamen. Hij besloot een onderzoek in te stellen naar de Russische nabestaanden. In 1998 volgde zijn eerste reis naar de voormalige Sovjet-Unie. Op 22 april 2000 publiceerde hij zijn bevindingen in de Amersfoortse Courant. Bovendien was nu duidelijk dat vijftig Russische soldaten in Duitse dienst waren toen zij omkwamen, en al die jaren als geallieerden waren geëerd en herdacht. Veertien anonieme graven kregen een naam, en 150 families van slachtoffers werden gevonden. In 2000 waren Dimitri en Pjotr Botenko de eerste nabestaanden die op de hoogte gebracht werden waar het graf van hun vader Vladimir Botenko was.

In april 2012 verscheen over de onderzoekingen boek “Kind van een Ereveld”.

Bronnen:

https://russisch-ereveld.nl/het-ereveld/

https://nl.wikipedia.org/wiki/Russisch_ereveld_Leusden

Getagged , , , , , , , , , , , , ,

De Onderduikers, Peter Hein

In het kader van onderduikde boekrecensies van mij bekende schrijvers, deze keer in mijn blog:
DE ONDERDUIKERS, Peter Hein.
Dit was het eerste boek dat ik las van mij bekende schrijvers. Het beviel zo goed, dat ik zoveel mogelijk boeken lees die verschijnen van schrijvers die ik ken van de schrijfgroepen op LinkedIn. Ik was blij verrast, het zijn inspirerende verhalen: korte verhalen en romans.

Wat zegt de achterflap:
Fascinerende, waargebeurde geschiedenis over een Joods gezin dat onderduikt.
De onderduik van de ouders van Peter Hein, op twaalf adressen blijkt een lang verhaal van verraad en ontsnapping, omzwervingen, honger en kou.

Wat ik er van vind:
Oh jee, alweer die Tweede Wereldoorlog. Mijn eerste reactie toen ik de titel van het boek las, maar toen ik het zag liggen op de toonbank bij de boekhandel nam ik het toch mee. Waarom? Geen idee, omdat ik nieuwsgierig was naar de auteurs die ik kende van LinkedIn? Of om Peter Hein niet teleur te stellen, want hij leek mij vriendelijk. Zo iets ongerijmds.
Afijn, ik begin ik te lezen en mijn haren rijzen te berge, ik geloofde niet wat ik las. Altijd was mij verteld hoe goed de Nederlanders de Joodse landgenoten hadden geholpen tijdens de oorlog, maar hier las ik over hebberigheid, inhaligheid en ga zo maar door. Tussen de onderduikers zelf was het trouwens ook niet pluis.
Als je je moet verstoppen kun je geen luxe of comfort verwachten, maar wat de mensen in dit boek meemaakten sloeg alles. Uiteraard waren er ook goede plekken, maar dan was er weer verraad en moest je daar weg. Kortom, ik kan mij voorstellen dat de vader van de schrijver aan het einde van de oorlog een klein beetje wraak nam, ook al was dat niet chic, om maar eens de woorden van de auteur te gebruiken.
Tenslotte komen de ouders weer in contact met hun zoontje dat apart ondergedoken zat en hen dus jaren niet had gezien, maar dat is weer een ander verhaal. Als je denkt alles wel gehad te hebben volgt nog een verhaal over verraad.

Tenslotte:
In de eerste hoofdstukken komen er zoveel namen en personen voor, dat ik dreigde het overzicht te verliezen. Gelukkig werd dat snel anders. Bijzonder vond ik de moeder die van een ziek mensje in een stevige tante veranderde.
Een pageturner.

Getagged , , ,

Wat Zwarte Piet en het Wilhelmus gemeen hebben

Piet en het Wilhelmus-1In januari zette het Pietengedonder zich voort. Te beginnen met de uitslag van de Jaarlijkse Scholierenpeiling waaruit bleek dat Piet de belangrijkste nieuwspersoon van 2013 was; het jaar daarvoor was dat Nelson Mandela!
Het woord zelf is al een wondertje: ‘pietendiscussie’ intikken bij google levert in een wip tientallen feiten, artikelen, excuses, woede en processen op.
Piet moet alle kleuren van de regenboog zien, behalve zwart. Maar onze Piet is zwart of donkerkleurig, hij draagt grote gouden oorringen, heeft een knalrode mond en onder zijn kleurige baret komt zwart kroeshaar te voorschijn. Onze Piet vertegenwoordigt geen zwarte achterban maar een traditie die terug gaat tot ver voor de donkere middeleeuwen tot Donar, Wodan en Freya en is in de loop der eeuwen geëvolueerd tot een vriendelijke jongeman, die samen met de Sint het beste met je voor heeft en dan vooral met de jeugd.
Veertig jaar geleden was Piet veel wilder, hij had een takkenbosje bij zich waarmee hij sloeg en stopte je dan in de zak voor een heropvoeding in Spanje. Tegenwoordig belichaamt hij veel meer de vriendelijke, gastvrije en vrolijke bevolkingsgroep met dezelfde kleur, wat mij een compliment lijkt.
Overigens ben ik van mening dat we onze energie beter kunnen gebruiken om het Wilhelmus eens op de schop te nemen: ‘Ben ik van Duitse bloed’ zingt iedereen, zelfs toen de Tweede Wereldoorlog net ten einde was. Moet trouwens zijn: ‘Ben ik van Dietse bloed’, maar okay. Als Willem-Alexander zingt: ‘Ben ik van Duitse bloed’, klopt dat bij hem, maar bij ons?
De ‘Koning van Hispanje‘ en zijn makkers hebben wij in 1648 verslagen en helemaal niet geëerd, integendeel we hadden Hispanjes koningen graag de kop afgehakt. Voordat het Spaanse elftal werd ingemaakt vorige week zong Oranje dat zij zoveel van ze hielden!
Wordt het niet eens tijd voor een nieuw lied in de kleuren van de regenboog?

Getagged , , , , , ,

De Krim en De Anschluss

nl.wikipedia.org

nl.wikipedia.org

De annexatie van de Krim door Rusland doet mij denken aan een andere inlijving die plaats vond op 13 maart 1938: De Anschluss (Duits voor ‘aansluiting’, ‘verbinding’, ‘annexatie’)*.

De annexatie kon rekenen op vrij algemene steun van de Oostenrijkse bevolking en geschiedde door een inval van Duitse troepen, waarbij echter geen schot werd gelost. Referenda in Oostenrijkse provincies wezen uit dat ten minste driekwart van de bevolking een samengaan met Duitsland wenste.Op 13 maart 1938 proclameerde Hitler de Anschluss van Oostenrijk bij Duitsland. Of hij direct volledige aansluiting wilde was de eerste dagen nog onzeker (Men dacht ook aan een soort personele unie, waarbij Hitler naast president en kanselier van Duitsland ook president van Oostenrijk zou worden). Tijdens de intocht in Oostenrijk, waarbij Hitler als een held werd onthaald, besloot hij op aandringen van Göring en omdat hij wist dat Mussolini geen bezwaar meer zou maken, tot een volledige fusie, waarna Oostenrijk werd uitgeroepen tot provincie van Duitsland. Seyss-Inquart werd de rijksstadhouder van Ostmark, de nieuwe naam van Oostenrijk. De Anschluss was daarmee compleet.

Dezelfde 13e maart vond Schuschniggs( Kurt von Schuschnigg Oostenrijks kanselier) plebisciet alsnog plaats, nu echter onder Duitse supervisie. Dit plebisciet was vrij noch geheim. Bovendien was aan ongeveer 10% van het electoraat, voornamelijk Joden en ex-leden van linkse partijen, het stemrecht ontzegd. Stembiljetten werden door ambtenaren bij de stembus uitgedeeld en moesten in hun aanwezigheid ingevuld worden. De uitslag was overweldigend in het voordeel van aansluiting bij Duitsland, maar het was veelbetekenend dat sommige afgelegen delen van Oostenrijk die op dat moment nog onbezet waren in meerderheid tegen de Anschluss stemden.

Op 10 april werd opnieuw een volksraadpleging gehouden waarin de Oostenrijkers gevraagd werd of zij wilden terugkeren naar het Duitse Rijk. De uitslag was een duidelijk ja. Na de Tweede Wereldoorlog was (en is) de algemene mening dat de nazi’s deze uitslag gemanipuleerd hadden. De uitslag was immers 99% “ja”, een ongeloofwaardig hoog getal. Wel staat vast dat veel Oostenrijkers de Anschluss wel toejuichten, ten dele uit de gedachte er maar het beste van te maken.

*)samengesteld Wikipedia:http://nl.wikipedia.org/wiki/Anschluss

Getagged , , , , , ,